____ _ _ _ _
| _ \ ___ | |_ (_) _ __ ___ __| | (_) __ _
| |_) | / _ \ | __| | | | '_ \ / _ \ / _| | | | / _ |
| _ < | __/ | |_ | | | |_) | | __/ | (_| | | | | (_| |
|_| \_\ \___| \__| |_| | .__/ \___| \__,_| |_| \__,_|
|_|
- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b- `b
Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―Β―
Initial-Ο-Algebra
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
top
Eine Initial-Ο-Algebra ist ein Begriff aus der MaΓtheorie, einem Teilgebiet der Mathematik. Er dient dazu, Ο-Algebren auf RΓ€umen zu definieren, die bisher keine Struktur hatten, und hat als SpezialfΓ€lle die Produkt-Ο-Algebra und die Spur-Ο-Algebra. Er ist mit der Initialtopologie eng verknΓΌpft. Das GegenstΓΌck zur Initial-Ο-Algebra bildet die Final-Ο-Algebra. Sie ist das grΓΆΓte Mengensystem, so dass eine vorgegebene Menge an Funktionen messbar ist. Die Initial-Ο-Algebra wird auch die (von den Funktionen f i {\displaystyle f_{i}} ) erzeugte Ο-Algebra genannt. Diese Benennung ist aber nicht eindeutig, da Ο-Algebren auch von Mengensystemen erzeugt werden kΓΆnnen.
Contents
β’ Definition
β’ Eigenschaften
β’ Beispiele
β’ Verwendung
β’ Literatur
ββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββββ
Definition
Gegeben seien Abbildungen f i : : Ξ© Ξ© β β Ξ© Ξ© i {\displaystyle f_{i}\colon \Omega \to \Omega _{i}} und eine Familie von MessrΓ€umen ( Ξ© Ξ© i , A i ) {\displaystyle (\Omega _{i},{\mathcal {A}}_{i})} fΓΌr eine nichtleere Indexmenge I {\displaystyle I} . Dann heiΓt die Ο-Algebra
I ( f i , i β β I ) := Ο Ο ( β β i β β I f i β β 1 ( A i ) ) {\displaystyle {\mathcal {I}}(f_{i},\,i\in I):=\sigma \left(\bigcup _{i\in I}f_{i}^{-1}({\mathcal {A}}_{i})\right)}
auf Ξ© Ξ© {\displaystyle \Omega } die Initial-Ο-Algebra der Abbildungen ( f i ) i β β I {\displaystyle (f_{i})_{i\in I}} oder die von den Abbildungen ( f i ) i β β I {\displaystyle (f_{i})_{i\in I}} erzeugte Ο-Algebra, wobei Ο Ο ( β
β
) {\displaystyle \sigma (\cdot )} den Ο-Operator darstellt.
Eigenschaften
β’ Die Initial-Ο-Algebra ist per Definition die bezΓΌglich mengentheoretischer Inklusion kleinste Ο-Algebra auf Ξ© Ξ© {\displaystyle \Omega } , bezΓΌglich derer alle Funktionen ( f i ) i β β I {\displaystyle (f_{i})_{i\in I}} messbar sind.
β’ Sind E i {\displaystyle {\mathcal {E}}_{i}} Erzeuger von A i {\displaystyle {\mathcal {A}}_{i}} , so ist β β i β β I f i β β 1 ( E i ) {\displaystyle \bigcup _{i\in I}f_{i}^{-1}({\mathcal {E}}_{i})} ein Erzeuger von I ( f i , i β β I ) {\displaystyle {\mathcal {I}}(f_{i},\,i\in I)} .
Beispiele
β’ FΓΌr eine einzelne Abbildung f : : Ξ© Ξ© β β Ξ© Ξ© β² {\displaystyle f\colon \Omega \to \Omega '} in einen Messraum ( Ξ© Ξ© β² , A β² ) {\displaystyle (\Omega ',{\mathcal {A}}')} ist bereits f β β 1 ( A β² ) {\displaystyle f^{-1}({\mathcal {A}}')} eine Ο-Algebra, es gilt also I ( f ) = f β β 1 ( A β² ) {\displaystyle {\mathcal {I}}(f)=f^{-1}({\mathcal {A}}')} . Ist beispielsweise f {\displaystyle f} eine konstante Funktion, so ist I ( f ) {\displaystyle {\mathcal {I}}(f)} die triviale Ο-Algebra { β
β
, Ξ© Ξ© } {\displaystyle \{\emptyset ,\Omega \}} . FΓΌr die Indikatorfunktion Ο Ο A {\displaystyle \chi _{A}} einer Teilmenge A β β Ξ© Ξ© {\displaystyle A\subset \Omega } gilt I ( Ο Ο A ) = { β
β
, A , A c , Ξ© Ξ© } {\displaystyle {\mathcal {I}}(\chi _{A})=\{\emptyset ,A,A^{\mathsf {c}},\Omega \}} .
β’ Ist X β β Y {\displaystyle X\subset Y} und ( Y , A ) {\displaystyle (Y,{\mathcal {A}})} ein Messraum sowie i : : X β β Y , i ( x ) = x {\displaystyle i\colon X\to Y,\,i(x)=x} die natΓΌrliche Einbettung, so ist die Initial-Ο-Algebra genau die Spur-Ο-Algebra: I ( i ) = A | X {\displaystyle {\mathcal {I}}(i)={\mathcal {A}}|_{X}} .
β’ Sei Ξ© Ξ© = β β i β β I Ξ© Ξ© i {\displaystyle \textstyle \Omega =\prod _{i\in I}\Omega _{i}} das kartesische Produkt von Mengen Ξ© Ξ© i {\displaystyle \Omega _{i}} fΓΌr eine nichtleere Indexmenge I {\displaystyle I} und seien ( Ξ© Ξ© i , A i ) {\displaystyle (\Omega _{i},{\mathcal {A}}_{i})} MessrΓ€ume. WΓ€hlt man als Abbildungen Ο Ο i : : Ξ© Ξ© β β Ξ© Ξ© i , Ο Ο i ( Ο Ο ) = Ο Ο i {\displaystyle \pi _{i}\colon \Omega \to \Omega _{i},\,\pi _{i}(\omega )=\omega _{i}} die Projektionen auf die i {\displaystyle i} -te Komponente, so ist die Initial-Ο-Algebra der Projektionen genau die Produkt-Ο-Algebra der A i {\displaystyle {\mathcal {A}}_{i}} :
I ( Ο Ο i , i β β I ) = β¨ β¨ i β β I A i {\displaystyle {\mathcal {I}}(\pi _{i},\,i\in I)=\bigotimes _{i\in I}{\mathcal {A}}_{i}} .
Verwendung
Initial-Ο-Algebren finden zum Beispiel Verwendung in der Wahrscheinlichkeitstheorie zur Definition der stochastischen UnabhΓ€ngigkeit von Zufallsvariablen. Zwei Zufallsvariablen sind unabhΓ€ngig genau dann, wenn ihre Initial-Ο-Algebren unabhΓ€ngige Mengensysteme sind.
Literatur
β’ JΓΌrgen Elstrodt: MaΓ- und Integrationstheorie. 6., korrigierte Auflage. Springer-Verlag, Berlin Heidelberg 2009, ISBN 978-3-540-89727-9, doi:10.1007/978-3-540-89728-6.